Körleme taktik görmek: çatal, açmaz, şiş, açarak saldırı

Önceki derslerin, yani renkler, fil, at ve hafıza çalışmalarının karşılığını burada alırsın: konumu zihninde tutabildiğinde kazandıran hamleleri bulmalısın. Tipik soru: "Bu konumda Beyazın taktik bir fırsatı var mı?"

Hesaba başlamadan önce iki şeyi kontrol et.

İşaret 1: SAVUNMASIZ taşlar (LPDO). "Loose Pieces Drop Off", yani "savunmasız taşlar kaybedilir": savunmasız taş en kolay hedeftir ve materyal kaybının başlıca nedenidir. Yalnızca gerçekten savunabilen taşları say: şahına karşı açmazdaki taş, karşı alışı yapmak için açmaz hattından ayrılamaz. Başka bir taşı korumakla meşgul olan taş da iki tehdidi aynı anda karşılayamaz. Her hamleden sonra iki tarafın da savunmasız taşlarını zihninde kontrol et.

İşaret 2: AYNI HATTAKİ taşlar. Aynı dikey, yatay veya çaprazdaki iki rakip taş, bir açmaz ya da şiş fırsatı olabilir. Şahla aynı hattaki bir taş, taktik bir şah çekme olasılığına işaret eder. Önce şahın ve vezirin bulunduğu hatlara bak.

Bu iki işaret doğrudan önceki derslere dayanır: aynı çaprazdaki taşları fil dersindeki yöntemle bulursun, kale hatlarını görmek kolaydır, hedef karelerin renkleri renk dersinden, atın ulaşabildiği kareler de at dersinden gelir.

Çatal. Bir taş aynı anda iki hedefe saldırır. At, çatalın ustasıdır: sıçradığı için açık bir hatta ihtiyaç duymaz. Körlemede bulmak için atın saldırdığı kareleri hesapla; merkezde 8, kenara yakınken daha azdır. Bu karelerden ikisinde değerli rakip taşlar, özellikle şah ve ağır bir taş varsa çatal vardır.

Açmaz. İki rakip taş, filin, kalen veya vezirinle aynı hattadır. Öndeki daha az değerli taş, arkasındaki daha değerli taşı ya da şahı açığa çıkarmadan hattan ayrılamaz; açmazdadır. Bunun etkisi taşın türüne bağlıdır: açmaz hattı boyunca hareket edebilen bir taş, hat üzerinde oynamaya devam edebilir. Kale veya vezir dikey ve yatayda, fil veya vezir çaprazda, piyon ise dikey boyunca ilerleyerek veya çaprazdan taş alarak bunu yapabilir. At yapamaz; her sıçrayışı onu hattan çıkarır. Mutlak açmazda arkada şah vardır ve hattan ayrılmak kural dışıdır. Göreli açmazda arkada değerli bir taş vardır ve hattan ayrılmak materyal kaybettirir. Körlemede bulmak için taşlarından birinin hattındaki iki rakip taşı ara; daha az değerli olan önde olmalıdır.

Şiş (açmazın tersi). Taşlar yine aynı hattadır ama değerli taş öndedir. Ona saldırırsın, çoğu zaman şah çekerek. Öndeki taş çekilmek zorunda kalınca arkasındaki taşı alırsın. Arkadaki taş savunmasız olmalı veya onu alacak taştan daha değerli olmalıdır: savunulan bir atı alan kale, karşılığında alınırsa kalite kaybeder. Şişi bulma yöntemi açmazla aynıdır; fark, değerli taşın önde olmasıdır.

Açarak saldırı. Uzun menzilli taşlarından biri, yani filin, kalen veya vezirin, rakip bir hedefe yönelmiştir ama arada kendi taşın vardır. Aradaki taş çekilince saldırı ortaya çıkar. Amaç, çekilen taşın da bir tehdit yaratmasıdır; böylece tek hamlede iki tehdit oluşur. Daha zorlayıcı örnekleri açarak şah ve çifte şahtır. Bulmak için bir hedefe uzanan hattı kendi taşınla kapalı olan uzun menzilli taşlarını ara; aradaki taş oynayınca saldırı açılır.

Hiçbir taktiği kaçırmamak için hamleleri en zorlayıcıdan en az zorlayıcıya doğru incele:

1. Şah çekmeler: önce şahın seçeneklerini kısıtlar.
2. Alışlar: materyal değişimlerini sınar.
3. Tehditler (güçlü olanlar): baskı oluşturur.

Sıra önemlidir: zorlayıcı bir hamle rakibin cevap seçeneklerini sınırlar, bu nedenle gözü kapalı hesaplamada daha güvenilir sonuçlar verir. Bu, "nereden başlayacağımı bilmiyorum" durumunun panzehiridir.

Özellikle tehlikeyi gözünle göremediğin körlemede şu kontrolü alışkanlık hâline getir. Rakibin her hamlesinden sonra üç soru sor:

1. Bu hamle, savunmasız taşlarımdan birine saldırıyor mu?
2. Bir hat açıldı mı (açarak saldırı)?
3. Taşlarımdan biri artık boşta mı veya dolaylı bir tehdit altında mı?

Bu tarama, önlenebilir hataların çoğunu yakalar.

Çatal, açmaz, şiş ve açarak saldırı arasında geçiş yap. Ortak hat, saldıran taş, hedefler ve aradaki taş vurgulanır. Her motif için körlemede nasıl bulunacağını gösteren bir ipucu vardır.

1. Diyagramlarda, yani yukarıdaki görselde 4 motifi tanı.
2. LPDO taraması: bir konumda iki tarafın da bütün savunmasız taşlarını sesli say.
3. Körlemede at çatalları: belirli bir karedeki at iki hedefe birden saldırıyor mu?
4. Notasyondan taktik bulma: tahta kullanmadan konumu oku, motifi bul ve sonra kontrol et.
5. Günlük taktik soruları: kalıpları aklına yerleştirmek için günde 5 ile 10 soru çöz.

• Konumu taramadan hesaplamaya başlamak. Savunmasız taşları ve aynı hattaki taşları kontrol etmeden bir varyanta dalmak. Her zaman önce bu iki işarete bak.
• Yalnızca bir tarafı taramak. LPDO kontrolü hem rakibin hem de senin taşların için geçerlidir.
• Zorlayıcı hamleleri atlamak. CCT sırasını izlemezsen kazandıran şah çekmeyi kaçırırsın.
• Kendi hatlarını gözden kaçırmak ve açarak saldırıya maruz kalmak: rakip de aradaki taşı çekerek saldırı oluşturabilir.
• Açmazla şişi karıştırmak: belirleyici olan değerli taşın yeridir; arkadaysa açmaz, öndeyse şiş.